Coraz więcej dorosłych i nastolatków w 2025 roku sprawdza, czy ich trudności z koncentracją i impulsywnością to ADHD. Pierwsza konsultacja bywa stresująca, ale dobre przygotowanie bardzo pomaga. W tym artykule znajdziesz prosty plan, jak zebrać informacje, o co zapytać i jak zadbać o komfort podczas wizyty.
ADHD nie jest wyłącznie problemem uwagi. Dotyczy także planowania, pamięci roboczej, emocji i relacji. Poniżej przeprowadzimy Cię przez kluczowe kroki przygotowań do rozmowy z psychologiem lub psychiatrą, by diagnoza i dalsze leczenie były jak najbardziej adekwatne.
Jak przygotować notatki o objawach ADHD przed wizytą?
Najlepiej spisać krótkie, konkretne obserwacje z ostatnich miesięcy i z wcześniejszych lat.
Zrób zwięzłe notatki z przykładami. Opisz objawy w domu, w pracy lub w szkole. Zaznacz, kiedy pojawiają się najczęściej i co je nasila lub zmniejsza. Zapisz, od kiedy je zauważasz, także z dzieciństwa. Podaj realne sytuacje, na przykład spóźnienia mimo budzika, trudność z dokończeniem prostych zadań, impulsywne decyzje, zapominanie o terminach. Zanotuj, co już próbowało działać, na przykład aplikacje do planowania, listy zadań czy praca w blokach czasowych.
- Zapisz 5–10 typowych sytuacji z życia.
- Oznacz, jak często i jak mocno przeszkadzają.
- Dodaj, co pomaga choć trochę.
- Jeśli masz wyniki testów przesiewowych online, dołącz je jako wstępny materiał.
Jak skompletować dokumenty i obserwacje przy pierwszej wizycie?
Warto zebrać dokumentację medyczną, edukacyjną i listę leków.
Przygotuj wszystko, co może ułatwić ocenę funkcjonowania i wykluczenie innych przyczyn trudności. Spisz nazwy i dawki aktualnych leków oraz suplementów. Dołącz wyniki badań, jeśli niedawno je wykonywano. Zbierz informacje ze szkoły lub pracy, na przykład opinie nauczycieli czy arkusze ocen, jeśli są dostępne. Notatki z poprzednich terapii albo konsultacji psychiatrycznych lub psychologicznych też będą pomocne.
- Lista leków i suplementów z dawkami.
- Wyniki ostatnich badań, jeśli są.
- Opinie ze szkoły lub pracy, jeśli je masz.
- Notatki z wcześniejszych konsultacji i terapii.
- Krótki dziennik objawów z ostatnich 2–4 tygodni.
Co warto opowiedzieć o rozwoju i wcześniejszych diagnozach?
Przydatna jest krótka historia od wczesnego dzieciństwa do dziś.
Opowiedz o przebiegu nauki, relacjach z rówieśnikami, zachowaniu w domu i w szkole. Wspomnij o trudnościach z czytaniem, pisaniem lub organizacją pracy. Podaj wcześniejsze diagnozy, na przykład zaburzenia lękowe, depresyjne lub specyficzne trudności w uczeniu się. Powiedz, czy w rodzinie były podobne objawy. Dla nastolatków ważne są też okresy nasilenia objawów, zmiany szkoły i reakcje na presję.
- Najwcześniejsze wspomnienia trudności z uwagą i impulsywnością.
- Przebieg nauki, mocne strony i obszary trudności.
- Wcześniejsze diagnozy i ich leczenie.
- Występowanie podobnych objawów w rodzinie.
Jak opisać codzienne trudności i ich wpływ na pracę i relacje?
Najlepiej użyć konkretnych przykładów z dnia i tygodnia.
Pokaż wpływ objawów na obowiązki, naukę, finanse, relacje i samopoczucie. Opisz, jak często gubisz ważne rzeczy, odkładasz zadania, przerywasz innym w rozmowie lub zapominasz o ustaleniach. Dodaj, jakie są konsekwencje, na przykład konflikty, kary za opóźnienia czy przeciążenie. Wskaż także zasoby. To mogą być kreatywność, szybkie reagowanie w kryzysie czy pasjonowanie się tematami.
- Trudności organizacyjne i ich koszt.
- Emocje i napięcie w trudnych momentach.
- Co pomaga, na przykład praca w ciszy, krótkie przerwy, plan na papierze.
- Jak objawy wpływają na relacje bliskie i zawodowe.
Jak włączyć bliskich w przygotowanie do konsultacji?
Poproś bliską osobę o krótką, rzeczową opinię.
Współobserwacje pomagają zobaczyć pełniejszy obraz. Najbliżsi mogą opisać to, co widzą w domu i w sytuacjach społecznych. Jeśli to możliwe, niech napiszą kilka zdań o mocnych stronach i typowych trudnościach. Ustal granice prywatności. Zdecyduj, czy chcesz, aby bliski uczestniczył w części wizyty.
- Krótka notatka od partnera, rodzica lub przyjaciela.
- Opis sytuacji, w których jest najtrudniej oraz co działa.
- Zgoda na udział bliskiego w wizycie, jeśli tak wolisz.
Czego mogę oczekiwać podczas pierwszej diagnozy ADHD?
Najczęściej jest to rozmowa kliniczna, przegląd historii i krótkie kwestionariusze.
Specjalista zapyta o objawy z dzieciństwa i dorosłości, obszary funkcjonowania oraz zdrowie psychiczne i somatyczne. Czasem dostaniesz do wypełnienia skale objawów. Ważne jest różnicowanie z innymi trudnościami, na przykład zaburzeniami lękowymi, depresją lub zaburzeniami snu. Nie zawsze diagnoza zapada na pierwszej wizycie. Niekiedy potrzebne są dodatkowe spotkania lub obserwacje. W nowoczesnych poradniach, takich jak ADHD+ Poradnia Diagnostyczna, pracuje interdyscyplinarny zespół. To ułatwia spójny plan dalszej opieki, także w formie online.
- Wywiad o objawach i funkcjonowaniu w różnych obszarach.
- Omówienie czynników nasilających i łagodzących.
- Możliwe kwestionariusze i plan kolejnych kroków.
- Informacja o opcjach leczenia i wsparcia.
Jak przygotować pytania o opcje leczenia i terapię?
Przygotuj listę pytań o skuteczność, bezpieczeństwo i codzienną praktykę.
Warto dopytać o metody terapii psychologicznej oraz o leczenie farmakologiczne, jeśli będzie wskazane. Pytaj o cele terapii, czas trwania, monitorowanie postępów i działania niepożądane leków. Zapytaj o łączenie metod, na przykład psychoedukację, terapię poznawczo-behawioralną, coaching i wsparcie w organizacji dnia. W ADHD+ Poradni Diagnostycznej opieka łączy diagnostykę, farmakoterapię, psychoterapię i psychoedukację, co porządkuje proces leczenia.
- Jakie są zalecane formy terapii i dlaczego.
- Jak będą mierzone postępy i kiedy widać pierwsze efekty.
- Jak często odbywają się wizyty kontrolne.
- Jak rozpoznawać i zgłaszać działania niepożądane.
- Jak wprowadzać zmiany w pracy, szkole i w domu.
Jak zmniejszyć stres przed wizytą i zadbać o koncentrację?
Plan na dzień wizyty i proste rytuały obniżają napięcie.
Ustal spokojny harmonogram dnia. Zadbaj o sen i posiłek. Zabierz wodę i notatki. Zapisuj najważniejsze myśli jeszcze przed wejściem do gabinetu. W przypadku wizyty online przygotuj ciche miejsce i sprawdź sprzęt. Pomagają krótkie przerwy od ekranu i proste ćwiczenia oddechowe. Drobne przedmioty do zajęcia rąk mogą ułatwić skupienie. Dzięki temu łatwiej przekazać pełny obraz sytuacji.
- Lista najważniejszych punktów do omówienia.
- Przygotowane dokumenty w jednym miejscu.
- Ciche, wygodne otoczenie i woda pod ręką.
- Proste techniki oddechowe przed rozmową.
Dobre przygotowanie skraca drogę do trafnej diagnozy i planu działania. Zyskujesz jasność, co dzieje się na co dzień, oraz konkretne kroki, które wspierają pracę, naukę i relacje. Współpraca z interdyscyplinarnym zespołem oraz elementy psychoedukacji i terapii porządkują codzienność i dają poczucie sprawczości.
Umów konsultację w ADHD+ Poradni Diagnostycznej i zrób pierwszy krok do skutecznej diagnozy i leczenia ADHD.